8 Şubat 2026

Eşek

( Bu yazı Halfeti ağzı ile yazılmıştır )     Eşek deyip geçmeyin ha!.. Cefakâr, vefakâr ve kanaatkar bir hayvandır. Birez ot, birez su, birez samanla yetinir. Hele birez de arpa verirsen değme kefine. Eskiden eşek bahça işleyenlerin en böyük yardımcısıdı.     Helfeti’de baraj yapılıncaya kadar bahça tarımı ve meyvecilik yapıldığı için bahça işleyen her bir eşeği vardı. Bahçadan Helfeti’ye gidiş gelişlerde binek hayvanı […]

29 Ocak 2026

HALFETİ’DE TOPLU TAŞIMA

1960′ lara kadar Halfeti, dışa kapalı, küçük bir kasaba görünümündeydi. Şehir nüfusu 3000 dolaylarındaydı. Resmi işlemler için Urfa’ya, alışveriş, eğitim, hastalık, ölüm, evlenme vb. işler için Antep, Birecik ve Nizip gibi kentlere gidilirdi. Günlük olarak düzenli çalışan birkaç araç vardı. Sabahın erken saatinde bu araçlar gittikten sonra eğer acil olarak işiniz çıkarsa Birecik’ten gelen taksi, jip gibi özel araçlarla ya da Birecik’ten hafta içi her […]

26 Nisan 2022

Çekem Mahallesi Mescidi ve Türbesi

Mescit, türbe ve imam odasından oluşan yapı topluluğu, eski dokusunu hala koruyan Çekem mahallesi merkezinde yer alır (Resim 317). Kısa bir süre öncesine kadar Çekem, Halfeti ilçesi, Merkez bucağına bağlı bir köy konumundaydı. Halfeti’nin aşağı kesimiyle birlikte tüm mahallenin de sular altında kalacağı öğrenilmiştir. Yapı topluluğunun yalnız türbesinde inşa kitabesi karşımıza çıkar. Kapısı üzerindeki kitabesine göre Türbe, 797 /1395 yılında Şeyh Hacı Ali için Memluklu […]

17 Şubat 2022

Osmanlı Arşivlerinde Halfeti

Halfeti Merkez Camii Yapı, ilçe merkezinde, Gökçek sokak No. 4’te, arazinin batıya doğru eğimli olması nedeniyle yüksek bir platform üzerinde yer alır (Resim 303). Muhtemelen yapının bir kısmı, Birecik Barajının suları altında kalmıştır. Kuzeyindeki son cemaat yerinin güney duvarındaki kapısı üzerinde yan yana iki kitabe görülür (Resim 304). Bunlardan daha küçük boyutlu olan kitabede, yapının 1260/1844 yılında inşa edildiği ve 1286/1869-70 yılında alim olduğu belirtilen […]

16 Haziran 2021

Halfeti Efsaneleri

1 – Halfeti Adı : İlçenin adıyla ilgili bir aşk hikayesi vardır. Halil ve Fatma adlı iki genç birbirlerini çok severler. Bilinmeyen bir nedenle aileleri bu iki gencin kavuşmasına engel olurlar. Onlar da kendilerini Fırat’ın azgın sularına atarak intihar ederler. Şehrin adı, bu kavuşamayan aşıkların adından gelmiş. Zamanla değişime uğrayarak “Halfeti” şeklini aldığı söylenir. 2 – Hz.Ali Kayası : Rumkale civarındadır. Hz. Ali’nin bir süre […]

16 Eylül 2017

Dam Loğlama

Birkaç çatılı binanın dışında 1970’lere kadar Halfeti evlerinin damları toprakla örtülüydü.Bu özellik, biraz da yörenin iklimiyle ilgilidir. ‘Nahit’ denen kesme taşlarla örülü kalın duvarlar ve toprak dam; kış mevsiminde evlerin ılık, sıcaklığın 50 dereceye kadar ulaştığı yaz mevsiminde de serin olmasını sağlar. Başka bir neden de, halkın sıcak yaz gecelerinde damlarda ‘taht’ denilen tahta divanlarda yatmalarıdır. Sonradan halk, damlardaki toprakları kaldırarak yerine beton döktü. Böylece […]

16 Eylül 2017

Yer (Mıntıka) Adları

Adres sorarken, bir yeri tarif ederken kullanılan isimler. Böyük Yokuş Çakçak Araboğlu’nun Bağı Höllez Çağıllık Zeytinlik Kabirlik Mıtırıp Mahlesi Dermen Deresi Vaynik Başpınar Eşek Pınarı Başbostan Kala Kalacık Öksürük Deliği Kaya Pınarı Gemi Ağzı Abişlerin Deresi Aşağı Doğru Boztarla Kayalı Namaz Kayası Burğul Kayası Sığır Yolu Çukur İçeri Yüz Adele Deresi Süt Pınarı Öte Yüz Telli Kaya Halep Arığı Çalğan Yıkık Çınarlı Makuf

18 Haziran 2014

Göç Zamanı

Eski Halfeti’de yaşayan halkın yaklaşık % 80’inin bahçesi vardı. Bahçelerin büyüklüğü 2 ile 10 dönüm arasında değişirdi. Bahçeler, Başbostan’dan Çekem’e kadar Fırat sahili boyunca uzanırdı. Bahçelerin büyüklükleri  “def” olarak ifade edilir ( 1 def, 2 def gibi ). Def, bir çeşit arazi ölçüsü birimiydi. Başbostan bahçeleri Halfeti’nin kuzeyinde bulunur, üst kısmından Savaşan ( Bilesur ) Köyü yolu geçerdi. Aşağı Doğru bahçeleri ise Halfeti’nin güneyinde bulunur […]