Kategori: Gelenek Görenek

16 Eylül 2017

Dam Loğlama

Birkaç çatılı binanın dışında 1970’lere kadar Halfeti evlerinin damları toprakla örtülüydü.Bu özellik, biraz da yörenin iklimiyle ilgilidir. ‘Nahit’ denen kesme taşlarla örülü kalın duvarlar ve toprak dam; kış mevsiminde evlerin ılık, sıcaklığın 50 dereceye kadar ulaştığı yaz mevsiminde de serin olmasını sağlar. Başka bir neden de, halkın sıcak yaz gecelerinde damlarda ‘taht’ denilen tahta divanlarda yatmalarıdır. Sonradan halk, damlardaki toprakları kaldırarak yerine beton döktü. Böylece […]

18 Haziran 2014

Göç Zamanı

Eski Halfeti’de yaşayan halkın yaklaşık % 80’inin bahçesi vardı. Bahçelerin büyüklüğü 2 ile 10 dönüm arasında değişirdi. Bahçeler, Başbostan’dan Çekem’e kadar Fırat sahili boyunca uzanırdı. Bahçelerin büyüklükleri  “def” olarak ifade edilir ( 1 def, 2 def gibi ). Def, bir çeşit arazi ölçüsü birimiydi. Başbostan bahçeleri Halfeti’nin kuzeyinde bulunur, üst kısmından Savaşan ( Bilesur ) Köyü yolu geçerdi. Aşağı Doğru bahçeleri ise Halfeti’nin güneyinde bulunur […]

18 Mayıs 2014

Balık Avlama Yolları

1- Çangal ( olta ) : Halfeti’de, balık yakalamak için kullanılan ucu çengelli iğneye “çangal” adı verilir. Tutulacak balığın cinsine ve büyüklüğüne göre değişik boyutlarda olur. Naylon ip denen misinanın ucuna bağlanır. Misinanın diğer ucu da mekik şeklinde ortası delik bir tahta parçasına bağlanır. Çangalda yem olarak solucan ya da hamur kullanılır. Eğer büyük balık yakalamak isteniyorsa çangal uzağa, derin sulara atılır. Çangalın akıntıda sürüklenmemesi […]

18 Mayıs 2014

Bahçe Sulama Geleneği

Eski Halfeti’nin, Başbostan’dan Çekem’e kadar olan sahil boyu bahçelerle kaplıydı. Başpınar’daki kaynaktan çıkan tertemiz suyun bir kısmı içme suyu olarak borularla Höllez’deki su deposuna aktarılır. Kalan su, Değirmenderesi’nde iki kola ayrılarak bir kısmı “Başbostan” tarafına, büyük bir kısmı da “Aşağı Doğru” tarafına “Adele Deresi” ne kadar olan bahçeleri sulamak için arklara aktarılır. Eskiden, Halfeti’ye elektrik gelene kadar Değirmenderesi’nde bu suyla çalışan 9 adet su değirmeni […]

18 Mayıs 2014

Çoban Döşeği

Kırsal alanlarda kendiliğinden yetişen, 60-70 cm. boyunda, çöp şeklinde ince ve sert dalları olan yapraksız bir bitkidir. Bahçelerde kışlık incir, kaysı, erik kurutmak için kullanılır. Yerle teması keserek meyvenin kararmadan, yapışmadan ve daha kısa bir sürede sağlıklı olarak kurumasını sağlar. Çoban döşeği en çok, Fırat’ın karşı yakasında, Çekem’in karşısına düşen bölgede ve Adele Deresi’nin yamaçlarında bulunurdu. Toplayıp getirmek 1 günümüzü alırdı. Öte yüze geçeceksek, sabah […]

18 Mayıs 2014

Eski Halfeti’de Kabye Geleneği

Eski Halfeti’de Fırat (Murat) nehrinin yaz aylarında sularının çekilmesiyle, bahçelerin alt taraflarında çay taşı ve kumlardan oluşan alana ekilen karpuz ve kavun bostanına “KABYE” adı verilir. Kabye sezonu her yıl Temmuz ayının ilk haftasında başlar, Eylül ayının sonlarına kadar devam eder. Fırat üzerinde barajlar yapılmadan önce bu gelenek yıllarca süregelmiştir. Bölgenin iklim ve yağış özellikleri nedeniyle nehir suyunun ne zaman çekileceği, ne zaman kabaracağı aşağı […]

18 Mayıs 2014

Halfeti’de Eski Düğün Gelenekleri

Kız ve oğlan evi düğüne karar verdikten sonra düğün tarihini kararlaştırırlar. Düğünden birkaç hafta önce ‘ pazarlık ‘ denen çeyiz ve eşya alış-verişine gidilir. Bu alış-veriş için Antep, Nizip, Birecik gibi yakın kentlere gidilirdi. Kız istemeye gidildiğinde, 1970’lere kadar, ‘kalın’ denen, oğlan evinin ekonomik durumuna göre belli bir miktar başlık parası kararlaştırılıp verilirdi. Daha sonra düğün hazırlıklarına başlanır. Eskiden hazır davetiye olmadığı için oğlan evine […]

18 Mayıs 2014

Yük Tutma

2000 yılında Birecik Barajı yapılıncaya kadar Halfeti’nin ekonomisi tamamen tarıma ve küçük çaplı da olsa hayvancılığa dayalıydı. Merkezde 8 – 10 km’lik kıyı şeridinde sulu tarım yapılıyordu. Bahçelerde her çeşit meyve (narenciye dâhil) ve sebze üretilirdi. Her bahçede erik, kaysı, ceviz, zeytin, nar, dut, üzüm, şeftali, incir, armut ağaçları karışık olarak yer alırdı. Bunlar arasında da ağırlıklı olarak mişmiş ( kaysı ) ve erik üretimi […]