Çoban Döşeği
Kırsal alanlarda kendiliğinden yetişen, 60-70 cm. boyunda, çöp şeklinde ince ve sert dalları olan yapraksız bir bitkidir. Bahçelerde kışlık incir, kaysı, erik kurutmak için kullanılır. Yerle teması keserek meyvenin kararmadan, yapışmadan ve daha kısa bir sürede sağlıklı olarak kurumasını sağlar.
Çoban döşeği en çok, Fırat’ın karşı yakasında, Çekem’in karşısına düşen bölgede ve Adele Deresi’nin yamaçlarında bulunurdu. Toplayıp getirmek 1 günümüzü alırdı. Öte yüze geçeceksek, sabah erken saatlerde bir sülüm ( tahta merdiven ),araba iç lastiği ( şambrel ) , sicim vb. malzemeler alınarak 2-3 kişiyle yola çıkılır. Lastik olmazsa, yüklü olarak Fırat’ı geçmek zorlaşır. 1 veya 2 lastik olursa, merdiveni onun üzerine koyunca merdivenin suyla teması kesilir ve karşıya geçiş kolaylaşır. Malzemeleri elle iterek, yüzerek karşıya geçilir. Malzemeleri orda bir yere koyarak dik yamaca doğru 1-2 km. tırmanılır. Daha sonra çoban döşekleri toplanarak kucak ( deste ) yapılıp yığılır. Çoban döşeğinin az olduğu yıllarda 3-5 kucak toplamak saatler boyu sürer. Toplanan bitkiler bir araya toplanır ve büyük bir şellek ( balya ) yapılır. Sicimle iyice bağlanarak yamaç aşağı Fırat kenarına kadar yuvarlanır. Aşağıda bunlar, demetler halinde merdivenin üstüne yayılarak sicimle bağlanır. Merdiven de lastiğin üzerine oturtulup iyice bağlanır. Bu şekilde lastik suyun kenarından yüzdürülerek yüzlerce metre yukarıya çekilir. Daha sonra suda yüzerek ve 2-3 kişi tarafından lastiği iterek karşıya geçilir. Tabi yük, suya değdikçe suyu çeker ve gittikçe ağırlaşır. Türlü zahmetlerle kıyıya çıkılır ve oradan da eve taşınır. Evde açık, güneşli bir yerde, ince desteler halinde üst üste konur. Üzerine de ağır ve düzgün taşlar konup birkaç gün bekletilir. Böylece kuruması ve ince-düzgün bir şekil alması sağlanır. Daha sonra bunlar dam veya çardakta, açık bir yere ince bir yüzey halinde yerleştirilir. Mevsimine göre kaysı, erik veya incirler bunların üzerine düzgün bir şekilde serilerek kurumaları sağlanır. Kurutma mevsimi bitince çoban döşekleri yine düzgün bir şekilde toplanarak ertesi yıl tekrar kullanılmak üzere nemsiz bir yerde saklanır. Bunlar yağmura deyip çürümedikçe 2-3 yıl üst üste tekrar kullanılabilir.