Bahçe Sulama Geleneği
Eski Halfeti’nin, Başbostan’dan Çekem’e kadar olan sahil boyu bahçelerle kaplıydı. Başpınar’daki kaynaktan çıkan tertemiz suyun bir kısmı içme suyu olarak borularla Höllez’deki su deposuna aktarılır. Kalan su, Değirmenderesi’nde iki kola ayrılarak bir kısmı “Başbostan” tarafına, büyük bir kısmı da “Aşağı Doğru” tarafına “Adele Deresi” ne kadar olan bahçeleri sulamak için arklara aktarılır. Eskiden, Halfeti’ye elektrik gelene kadar Değirmenderesi’nde bu suyla çalışan 9 adet su değirmeni vardı. Halfeti ve çevre köylerde yaşayanlar, buğdaylarını hayvanlarla getirip bu değirmenlerde öğütürlerdi. 1960’ larda Halfeti’ye elektrik gelince “ateş değirmeni” denilen elektrikli değirmen hizmete girdi. Böylece su değirmenleri ömrünü tamamladı ve kaderlerine terkedildi.
Bahçeler haftada bir, aynı gün ve saatlerde sulanırdı. Her bahçenin, büyüklüğüne göre 2 saat, 4 saat vb. gibi sulama süresi vardı. Sulama günleri genellikle Arapça adlarla anılırdı ( Telate suyu, Hamis suyu vb. gibi ). Sulama işlemi sırayla devam eder. Örneğin Pazar günü aynı bölgede 8 bahçe sulanacaksa, bahçeler sırayla arka arkaya sulanır. Bazı bahçelerin su günü ve saati sabittir. Her hafta aynı gün ve saatte sulanır. Bazıları ise dönüşümlüdür. Bir hafta suyun önü (gündüz), ertesi hafta suyun arkası (gece) olacak şekilde değişir. Bahçeye su geleceği zaman “ mecrefe” denen alet veya kürek yardımıyla suyun önüne “baş gever” denen bent kurulur. Ufak taş, çakıl ve çamurlarla bent yapılarak suyun bahçeye akması sağlanır. Daha sonra ya bahçenin alt kısmından, ya da üst kısmından başlayarak sırayla bütün maşaralar sulanır. Yeni ekilen ya da kazmada olan bitkiler iki haftada bir sulanır. Eğer sebzeye şerbet verilecekse, suyla birlikte gübre de verilir. Sulama işi gece yapılıyorsa iş daha da zorlaşacağından en az iki kişiye ihtiyaç vardır. Bir kişi maşaranın başında durarak su dolduğunda geverleri açıp kapatır. Diğer kişi de maşaranın sonunda ( götünde ) durarak maşaranın su ile dolup dolmadığını haber verir. Rahat çalışabilmek için ellerde “fener” denen gazyağıyla çalışan fanus, pille çalışan el feneri ya da yine gazyağıyla çalışan lüks lambası gibi araçlar aydınlanmayı sağlar.
Sulamayı yapanlar, dalından sebze-meyve koparıp yerler, yüksek sesle türküler söyleyerek ortamı renklendirirler.
Sulama işi bitince baş gever kapatılır, sulama sırası gelen komşuya haber verilir. Böylece bahçeler sırayla sulanmış olur. Tabi bu arada gece yılan ve akrep sokması veya su nöbeti ve saati yüzünden bazen komşularla tartışma ve kavgalar da olabilir.